گزارش اوسینتی

کریستوف هاملمن، نماینده WHO در ایران، واقعاً کیست؟!

چرا هاملمن از سطح PHC ایران شگفت زده شده است؟

در هفته‌های اخیر که کشور در همه‌ی ابعاد درگیر بحران ایجاد شده حاصل از شیوع ویروس کرونا بود، خبری با یک تیتر جنجالی به نقل از یک مقام خارجی در رسانه‌های داخلی دست به دست شد: «دکتر هاملمن، نماینده سازمان بهداشت جهانی (WHO)، پس از بازدید از بیمارستان‌ها و شرکت در جلسات مدیریت بحران ابراز کرد که از کیفیت امکانات PHC (Primary Health Care؛ مراقبت‌های بهداشتی اولیه) در ایران شگفت زده شده است!»

‌این جمله آنقدر عجیب و غیرمنتظره است که تقریبا اغلب رسانه‌های داخلی با ذوق‌زدگی آنرا بازنشر دادند؛ هاملمن حتی به برنامه «تیتر شب» شبکه خبر سیما هم دعوت شد و در آن حضور یافت!

کریستوف هاملمن در شبکه خبر

اما در آن سوی ماجرا، تعریف و تمجید هاملمن هیچ‌جوره با تجربه اغلب ما از برخورد با نظام سلامت انطباق که هیچ، حتی تضاد هم دارد!

لذا به این بهانه کنجکاو شدیم تا بدانیم اصلاً آقای دکتر کریستوف هاملمن (Christoph Hamelmann) کیست؟!

صفحه توییتر کریستوف هاملمن
صفحه توییتر کریستوف هاملمن

کریستوف هاملمن کیست؟

تحصیلات

دکتر کریستوف هاملمن (Dr.Christoph Hamelmann) نماینده فعلی سازمان بهداشت جهانی در ایران و مشاور ارشد «بهداشت و توسعه جهانی» با سابقه تحصیل در رشته‌های پزشکی، اقتصاد، زیست شناسی مولکولی، اپیدمیولوژی و مدیریت سیستم است.

آنطور که آقای هاملمن در صفحه خود در لینکدین اظهار کرده است، وی در دانشگاه‌های مختلفی در آلمان و انگلیس مشغول به تحصیل بوده است:

تحصیلات هاملمن
تحصیلات هاملمن (لینکدین)

سوابق کاری و مسئولیت‌ها

از حیث سابقه کاری، هاملمن شخص بسیار با تجربه‌ای به نظر می‌رسد. در چهار قاره (اروپا، آسیا، آفریقا و آمریکا) فعالیت داشته است و طبق آنچه خودش در صفحه لینکدین درباره خودش نوشته، سابقه فعالیت یا مشاوره در تقریبا همه نهادهای زیرمجموعه سازمان ملل را دارد؛ WHO, UNDP, UNFPA, UNICEF, UNHCR, UNODC, UNAIDS.

او از سال ۲۰۱۶ تا سال ۲۰۱۸ «رئیس دفتر اروپای سازمان بهداشت جهانی برای سرمایه‌گذاری در بهداشت و توسعه» بوده است و بعد از آن در سال ۲۰۱۸ به طور رسمی نماینده نماینده سازمان بهداشت جهانی در ایران شده است.

سابقه هاملمن در WHO
سابقه هاملمن در سازمان بهداشت جهانی (WHO): دو سال ریاست در WHO اروپا – نماینده WHO در ایران از ۲۰۱۸
دفتر who در ایران
دفتر سازمان بهداشت جهانی (who) در ایران

هاملمن پیش از این و در سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶ سرپرست تیم منطقه‌ای HIVی اروپا و آسیای میانه از طرف برنامه پیشرفت و توسعه ملل متحد (UNDP؛ United Nations Development Programme) بوده است. برنامه UNDP یک مرجع ایجاد شده توسط سازمان ملل متحد است که عمدتاً روی کاهش فقر، ایجاد دولتهای دموکراتیک، آموزش راه‌های پیشگیری از بیماری‌هایی نظیر ایدز، حفظ محیط‌زیست و انرژی، مقابله با بحران‌ها و بازسازی و اصلاح کشورها در این زمینه تمرکز دارد. UNDP، همچنین کشورها را در مورد حمایت از حقوق بشر و پررنگ‌تر شدن حضور زنان در تمامی برنامه‌ها تشویق می‌کند.

سابقه هاملمن در UNDP
سابقه فعالیت هاملمن در UNDP

اما موضوع زمانی جالب می‌شود که در سابقه کاری ایشان، پنج سال فعالیت در سازمان FHI 360 نیز دیده می‌شود… یعنی از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶ که نماینده FHI در نیجریه بوده است. اما FHI

FHI360 چیست؟

FHI 360 (مخفف (Family Health International یک سازمان غیرانتفاعی توسعه انسانی مستقر در کارولینای شمالی امریکا است. این سازمان در سال ۱۹۷۱ تأسیس شده و گستره فعالیت آن بیش از شصت کشور جهان را در برمی‌گیرد. حوزه تخصص این سازمان، پروژههای تنظیم خانواده و کنترل جمعیت و بهداشت باروری است. در سال ۱۹۸۶، این سازمان اقدام واکنش جهانی در برابر HIV / AIDS را در نیجریه آغاز کرد.

اما بررسی سوابق FHI نشان می‌دهد این سازمان غیرانتفاعی ارتباط تنگاتنگی با USAID و WHO دارد و تقریبا در هر نقطه‌ای که ‌USAID یا WHO حضور داشته‌اند، FHI نیز حاضر بوده است. این موضوع در زمان حضور هاملمن در نیجریه نیز صادق است (رجوع کنید به گزارش وزارت بهداشت نیجریه از همکاری با USAID و FHI 360 و گزارش USAID از فعالیت‌های این سازمان در نیجریه). در این دوره هاملمن همکاری گسترده‌ای با USAID (The United States Agency for International Development؛ اداره توسعه بین‌المللی ایالات متحده) داشته است، به طوریکه او در این سال‌ها با دریافت بودجه ۴۵۰ میلیون دلاری از USAID و سازمان‌های دیگر به توسعه‌ی اهداف خاصی در نیجریه مشغول می‌شود…

همکاری USAID و FHI در نیجریه
یکی از پروژه های همکاری USAID و FHI در نیجریه
گزارش usaid از فعالیت در نیجریه
گزارش usaid از فعالیت در نیجریه به همراه FHI
حضور هاملمن به عنوان رابط FHI در پروژه همکاری USAID و FHI
حضور هاملمن به عنوان رابط FHI در پروژه همکاری USAID و FHI در نیجریه
کمک USAID به FHI در نیجریه
کمک ۴۵۰ میلیون دلاری USAID به FHI به نقل از لینکدین هاملمن

اما همه ماجرا به USAID ختم نمی‌شود. کریستوف هاملمن پیش از اینکه همکاری خود را با این سازمان شروع کند، مشاور ارشد فنی UK Aid در فاصله سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۶ بوده است!

به گواه GOV.uk (مرجع اطلاع‌رسانی حکومت انگلستان) UK Aid در واقع نام دیگر اداره توسعه بین المللی (DFID؛ Department for International Development) یک بخش از «وزارت امور خارجه انگلستان» است که وظیفه اجرای کمک‌های خارج از کشور را بر عهده دارد. آنچه به عنوان به حداقل صورت رسمی از محورهای فعالیت DFID اعلام شده حوزه‌های مربوط به آموزش، بهداشت، خدمات اجتماعی، تأمین آب و فاضلاب، دولت و جامعه مدنی، حفاظت از محیط زیست، تحقیقات و کمک‌های بشردوستانه است. بودجه این اداره به طور متوسط چیزی در حدود ۱۰ میلیارد پوند در سال بوده است. هر چند پایگاه انگلیسی تلگراف از افزایش بودجه این سازمان به ۱۴.۱ میلیارد پوند (= ۷۲.۸۳۷.۴۷۳.۱۸۴.۰۰۰ تومان) در سال ۲۰۱۷ خبر داده است و انتقاداتی نیز درباره نحوه هزینه آن وجود دارد.

هاملمن در Ukaid
سابقه حضور هاملمن در UK Aid در سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۴
بودجه دولتی UkAid
رشد ۲۳ درصدی بودجه UKAid از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ به نقل از تلگراف

اما اکنون که با سوابق و گستردگی روابط و فعالیت‌های هاملمن آشنایی مختصری پیدا کردیم، به مسئله اصلی برگریدیم. آن چیزی که برام ما مهم است این است که بدانیم توجه این مقام بین‌المللی به مسئله مراقبت‌های اولیه بهداشتی (PHC) در ایران از چه جهتی است؟

بازگشت به صورت مسئله: PHC در ایران

هاملمن در چهارم مارس در توئیتی نوشت: «قدرت اصلی بخش بهداشت ایران PHC (مراقبت‌های بهداشتی اولیه) است. میتوان این توان را برای قطع به موقع زنجیره انتقال کرونا ویروس بسیج کرد.»

توییت هاملمن درباره توانایی درمانی ایران
توییت هاملمن درباره توانایی در حوزه PHC

اما PHC چیست؟ تعریف PHC یا مراقبت‌های بهداشتی اولیه در سایت سازمان بهداشت جهانی (WHO) اینگونه آمده است: «مراقبت‌های اصلی در زمینه بهداشتی که باید برای همه افراد و خانواده‌های جامعه قابل دسترس باشند. این خدمات بخش اساسی نظام بهداشتی و توسعه اقتصادی اجتماعی کشور را تشکیل می‌دهد. مراقبت‌های بهداشتی اولیه، اولین سطح تماس فرد، خانواده و جامعه با نظام بهداشتی آن کشور بوده و خدمات را تا حد ممکن به جایی که مردم در آن کار و زندگی می‌کنند می‌برد.» لذا آنطور که به نظر می‌رسد اتکای اصلی مفهوم PHC بر مسئله «عدالت در توزیع خدمات بهداشتی» است.

آیا واقعا PHC در ایران «شگفت‌آور» است؟!

سازمان بهداشت جهانی WHO در سال ۲۰۰۸ گزارشی درباره وضعیت PHC در ایران منتشر کرد و از واژه‌ی “incredible masterpiece” به معنی «شاهکار شگفت‌انگیز» برای توصیف وضعیت مراقبت‌های اولیه در ایران استفاده کرده است! اما کدام اقدام ایران برای WHO اینقدر «شگفت‌انگیز» بوده است؟

گزارش WHO از PHC در ایران
گزارش سازمان بهداشت جهانی از وضعیت مراقبت های بهداشتی اولیه (PHC) در ایران – سال ۲۰۰۸

در ادامه گزارش سازمان بهداشت جهانی درباره وضعیت مراقبت‌های بهداشتی اولیه در ایران آمده است:

«ایرانیان درهای سلامت را به روی همه‌ی افراد جامعه باز کرده‌اند. خانه‌های بهداشتی ایران که در میان جنگ با عراق گسترش یافت، خدمات اساسی بهداشتی را در این کشور گسترش داده است تا جاییکه فقیرترین و دورترین نقاط ایران نیز از این خدمات بهره‌مند هستند.

هرچند برخی کارشناسان که زیرساخت این طرح را بلندپروازانه و تامین کارمندان بهداشت برای آنرا فاقد قابلیت اجرایی می‌دانستند، اما به لطف این طرح بیش از ۹۰٪ از ۲۳ میلیون نفر جمعیت روستایی جمهوری اسلامی ایران اکنون به خدمات درمانی رایگان دسترسی دارند.

دستاوردهای این طرح شامل کاهش مرگ و میر در نوزادان و زنان باردار، مقابله با بیماری‌های مُسری، افزایش هشت ساله امید به زندگی از ۶۳ در سال ۱۹۹۰ به ۷۱ سال است. همچنین، مراقبت‌های بهداشتی اولیه (PHC) مرگ و میر نوزادان را نیز کاهش داده است.

رویکرد مراقبت‌های بهداشتی اولیه این بود که کشورهای حاضر در اجلاس بیانیه‌ی آلما-آتا (Alma-Ata) در سال ۱۹۷۸، برای رسیدن به هدف «سلامت برای همه مردم در برابر انتقال بیماری‌های مزمن» از خدمات مراقبت‌های بهداشتی اولیه بهره‌مند شوند که ایرانیان با خانه‌های بهداشت از پیشگامان مراقبت‌های بهداشتی اولیه بود و در مهار بیماری‌های مسری خوب عمل کرد.»

در واقع به نظر می‌رسد آنچه این سازمان را به تحسین ایران واداشته است، برنامه ایران برای توزیع مناسب مراقبت‌های اولیه بهداشت و نزدیک کردن سطح PHC در روستاها به شهرها است.

نمودار who درباره مرگ و میر کودکان در ایران
سازمان بهداشت جهانی درباره وضعیت مناسب PHC در ایران به کاهش قابل توجه میزان مرگ و میر کودکان زیر پنج سال در ایران و نزدیک شدن سطح بهداشت شهری و روستایی اشاره می کند.

اما سوال اینجاست که آیا هدف این سازمان واقعا تحسین ایران و تشویق سایر کشورها به الگوبرداری بوده یا ایجاد روزنه‌ای برای نفوذ به یکی از حساس‌ترین نقاط کشور است…؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا بررسی سطح نظام پزشکی و درمانی ایران در دنیا پرداختیم.

سطح نظام بهداشت و درمان ایران چگونه است؟

در ابتدای بررسی برای پاسخ به این سوال، به پایگاه اینترنتی worldpopulationreview رسیدیم که در آن در رتبه‌بندی نظام‌های سلامت جهان، ایران را در بین ۱۴۹ کشور مورد بررسی در جایگاه ۹۳ام ذکر شده است.

رتبه نظام بهداشت و درمان ایران در سال 2000
رتبه نظام بهداشت و درمان ایران به نقل از پایگاه WorldPopulationReview

اما دو نکته عجیب درباره این سایت وجود دارد:

  • اول آنکه منبعی که این سایت رتبه بندی خود را به آن ارجاع داده مقاله‌ای از سایت usnews است، اما در کمال تعجب در این سایت هیچ مطلبی درباره رتبه‌بندی سلامت جهانی وجود ندارد و فقط رده‌بندی ایالت‌های آمریکا مشاهده می‌شود.
  • مورد بعدی درباره خودِ رده‌بندی ارائه شده در این سایت است. در حالی که در نگاه اول به اینطور به نظر می‌رسد که این رده‌بندی مربوط به سال ۲۰۲۰ است که پس از کمی بررسی مشخص می‌شود رتبه کشورها در آن انطباق نعل به نعل با رده‌بندی صورت گرفته توسط WHO برای عملکرد کلی نظام‌های سلامت در سال ۲۰۰۰ دارد و تنها جمعیت کشورها ( … by Population 2020) به روز شده است، نه پیشرفت کشورها در حوزه سلامت و بهداشت!

این موارد صحت اطلاعات این سایت را شدیداً زیر سوال می‌برد و حتی به فرض درستی، اطلاعات این رده‌بندی مربوط به ۲۰ سال پیش است و چندان قابل استناد نیست.

کشور های رده بندی نظام بهداشت و درمان
کشور های رده بندی نظام بهداشت و درمان – این رده بندی برخلاف تصور مربوط به سال ۲۰۲۰ نیست. لینک منبع ارجاع داده شده نیز هیچ ربطی به رده بندی نظام های بهداشت دنیا ندارد.
رتبه نظام های بهداشت و درمان در سال 2000
رتبه‌بندی WHO از نظام های بهداشت و درمان در سال ۲۰۰۰ – انطباق کپی برابر اصل این رده بندی با رده بندی سایت WorldPopulationReview

رتبه‌بندی دیگری که در این زمینه یافت شد، گزارشی بود که پایگاه آمریکایی بلومبرگ (Bloomberg) در سال ۲۰۱۶ درباره رده‌بندی کارآمدترین نظام‌های سلامت و درمان در دنیا ارائه کرده است. جالب اینجاست که در این رتبه‌بندی ایران با ۲۲ رتبه ارتقا نسبت به سال ۲۰۰۹، حائز جایگاه ۳۰ ام است؛ یعی جایی بالاتر از بلژیک (رتبه ۳۶)، آلمان (رتبه ۳۹) و آمریکا (رتبه ۵۰)!

رتبه بندی نظام های بهداشت و درمان جهان بلومبرگ
رتبه بندی سایت آمریکایی بلومبرگ از نظام های بهداشت و درمان دنیا در سال ۲۰۱۶

البته شاخص‌های این رده‌بندی هم محل بحث است. چراکه در رده‌بندی دیگری که پایگاه بلومبرگ سال بعد از آن درباره «سالم‌ترین کشورهای جهان» منتشر کرده، اصلا اسمی از ایران نیاورده است!

اما با همه این اوصاف، حالا مهمترین سوال این است که «چرا نماینده سازمان بهداشت جهانی – که یک نیروی خدوم با تجربه کار در UK Aid و FHI 360 و همکاری با USAID است! – اینگونه از ایران تعریف و تمجید می‌کند؟!»

برای پاسخ به این سوال، به طور خاص به دنبال جایگاه ایران در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی PHC (مراقبت‌های بهداشتی اولیه) بودیم که به یک سند مهم در زمینه جایگاه PHC ایران و منتشر شده در سال ۲۰۱۹ برخورد کردیم.

این سند حاکی از آن است که سازمان بهداشت جهانی از سال ۲۰۱۸، ایران را به عنوان مطالعه موردی (Case study) در زمینه PHC در برنامه‌های خود قرار داده است… (کشورهای دیگری مثل اندونزی و چین نیز وضعیت مشابه ایران دارند)

مطالعه موردی ایران توسط WHO
قرار گیری ایران به عنوان مطالعه موردی (Case Study) در زمینه PHC توسط WHO در سال ۲۰۱۸

PHC و سند توسعه پایدار ۲۰۳۰

اما بخش جذاب ماجرا اینجاست؛ خوب است بدانید PHC یکی از مهمترین اهداف تحقق سند توسعه پایدار ۲۰۳۰ (The 2030 Agenda for Sustainable Development) است. موضوعی که اتفاقا در گزارش فوق نیز به آن اشاره شده و از نقش مراقبت‌های بهداشتی اولیه در دستیابی به اهداف توسعه پایدار و استانداردهای برنامه ۲۰۳۰ سخن به میان آمده است…!

ارتباط PHC و سند 2030
تاکید بر نقش مراقبت های اولیه بهداشت (PHC) برای دستیابی به اهداف سند توسعه پایدار ۲۰۳۰

علاوه بر این، در این سند به کرات بیان شده است که بیانیه اجلاس آستانه برای مراقبت‌های اولیه سلامت، یک نگاه روشن و آینده‌نگر از اجرای PHC دارد که متناسب با «چشم‌انداز برنامه توسعه پایدار ۲۰۳۰» است. البته در اینجا لازم به ذکر است که بحث درباره ماهیت سند ۲۰۳۰ مفصل و خارج از مسئله مورد بررسی در این گزارش است. مسلما همه اهداف این سند را نمی‌توان در نگاه اولیه خطرناک به حساب آورد اما وقتی صراحتاً ایران در راستای نیل به اهداف این سند تحت مطالعه موردی سازمان‌های بین‌المللی قرار می‌گیرد، احتمال اجرای پنهان و بی‌سر و صدای سایر اهداف نیز به دور از ذهن نیست. (برای آشنایی با اهداف سند ۲۰۳۰ و تحلیل مختصر بر آن به مقاله کوتاه «تحلیلی بر دستور کار ۲۰۳۰ سازمان ملل متحد برای توسعه پایدار» نوشته شارون اسلاتر رجوع کنید.)

بیانیه آستانه و ارتباط آن با سند 2030
اشاره به بیانیه آستانه و اهمیت آن برای رسیدن به اهداف سند ۲۰۳۰

اما همان‌طور که گفتیم، سند فوق اشاره به بیانیه اجلاس آستانه برای مراقبت‌های اولیه سلامت دارد. سوال اینجاست که اجلاس آستانه چیست و ارتباط آن با نقش سازمان بهداشت جهانی در ایران چیست؟

سند ۲۰۳۰، اجلاس آستانه و ایران

به نقل از سایت موسسه ملی تحقیقات سلامت جمهوری اسلامی ایران، کنفرانس جهانی «مراقبت‌های اولیه سلامت، از {اجلاس} آلماتا به پوشش همگانی سلامت و اهداف توسعه پایدار» در آستانه قزاقستان در تاریخ ۲۵ و ۲۶ اکتبر سال ۲۰۱۸ میلادی برگزار شده است. در این کنفرانس، که ۴۰ سال بعد از اجلاس آلماتا برگزار شد، بیانیه جدید در راستای بیانیه آلماتا، با اسم «بیانیه آستانه» منتشر شد.

در بیانیه این اجلاس مجدداً بر تعهدات بیان شده در بیانیه‌ی ایدهآلگرا و افق‌اندیش آلماتا ۱۹۷۸ و اهداف توسعه‌ی پایدار ۲۰۳۰ و تحقق شعار «سلامت برای همه» تأکید شد.

بیانیه اجلاس آستانه
بیانیه اجلاس آستانه درباره مراقبت های بهداشت اولیه در سال ۲۰۱۸

جالب اینجاست که حضور ایران در این اجلاس با عالی‌رتبه‌ترین مقام حوزه بهداشت کشور یعنی دکتر قاضی‌زاده هاشمی، وزیر وقت بهداشت، انجام شد!

لذا اکنون سوالات بسیاری مطرح می‌شود:

– اول اینکه آیا بعد از این اجلاس است که ایران به عنوان کِیس اِستادی PHC در جهان انتخاب می‌شود یا این اتفاق در فوریه سال ۲۰۱۸ و درست با ورود کریستوف هاملمن به عنوان نماینده WHO به ایران صورت پذیرفته و یا حتی قبل از اینها بوده و اصلا دکتر هاملمن برای نظارت و اجرای این مطالعه موردی به ایران آمده است…؟

مسئولیت هاملمن در ایران
مسئولیت هاملمن به عنوان نماینده سازمان بهداشت جهانی در ایران: آوریل ۲۰۱۸ تا کنون.

– دوم اینکه با توجه به تاکید بیانیه این اجلاس بر حرکت به سمت سند توسعه پایدار ۲۰۳۰، آیا ایران در این اجلاس تعهدی برای قدم گذاشتن در این سند داده است و همکاری در این زمینه آغاز شده است؟!

– و سوم اینکه آیا استعفای آقای وزیر در اعتراض به نیاز برای تامین بودجه‌ی بیشتر در حوزه سلامت آن‌هم دو ماه بعد از این اجلاس، به این مسائل مربوط بوده است یا خیر؟!

قاضی زاده هاشمی وزیر بهداشت ایران
قاضی زاده هاشمی (وزیر بهداشت وقت ایران) دو ماه پس از اجلاس آستانه استعفا کرد.

اما فارغ از این سوالات – که پاسخ به بعضی از آنها از حیطه اوسینت و کارآگاهی در داده‌های آزاد خارج است – آیا حضور دکتر هاملمن در ایران نشانه‌هایی از نفوذ و یا اجرای سند ۲۰۳۰، به خصوص در وضعیت بحرانی حاصل از شیوع ویروس کرونا به همراه دارد؟!

هاملمن در ایران

برای پاسخ به این سوال، مصاحبه‌ای از آقای هاملمن با شبکه CBS کانادا را در رابطه با سیستم سلامت و بهداشت ایران را که در رسانه‌های داخلی نیز بازتاب داشت مورد بررسی قرار دادیم تا ببینیم ماموریت هاملمن در ایران چیست؟

در این مصاحبه هاملمن تاکید می‌کند که ایران در PHC بسیار قوی است (و البته این تعریف احتمالا به صورت غیرمستقیم یک حُسن سابقه هم به خاطر حضور دو ساله او در ایران حساب می‌شود!) اما در ادامه می‌گوید ایران برای بهبود اوضاع «احتیاج به کمک خارجی و همکاری با سازمان‌های بین‌المللی دارد» و البته «شرایط سیاسی این کشور این موضوع را دشوار کرده است».

 

با این حساب، این سوال مطرح می‌شود که آیا منظور او از همکاری با سازمان‌های بین‌المللی، همان USAID و UKAID و FHI 360 است؟! آیا او که سابقه‌ی همکاری با هر سه سازمان مذکور را دارد، ماموریت ۴۵۰ میلیون دلاری‌ای مشابه تجربه‌اش در نیجریه برای ایران به عهده دارد؟! یا اینکه این نوعی منوط کردن خواسته دولت ایران مبنی بر رفع تحریم‌ها و تسهیل در کمک‌های بین‌المللی برای مقابله با کرونا به تغییر در «شرایط سیاسی ایران» است…؟

کمک 450 میلیون دلاری USAID و DFID به هاملمن
کمک ۴۵۰ میلیون دلاری USAID و DFID (یا UKAid) به هاملمن در نیجریه

اما آیا هم‌اکنون ردپایی از حضور مستقیم یا نیابتی USAID و شرکا در ایران وجود دارد؟

سرنخ این سوال شاید در این گزاره از مصاحبه هاملمن باشد که بیان می‌کند «موسسه رابرت کخ» نیز در ایران با او همکاری ‌می‌کند…

«موسسه رابرت کخ» (Robert Koch Institute) یک نهاد تحقیقاتی در حوزه پیشگیری و درمان مرتبط با دولت فدرال آلمان است. البته همکاری این موسسه در سطح روابط بین‌المللی با ایران به تنهایی موضوع عجیبی نیست. و البته تازه‌ترین همکاری موسسه رابرت کخ با WHO ایران چندان دور هم نیست؛ ارسال کمک و کیت‌های تست ویروس کرونا! موضوعی که هاملمن در یکی از توییت‌های خود در موقع دریافت این محموله به آن اشاره کرده است.

توییت هاملمن درباره موسسه رابرت کخ
توییت هاملمن پس از دریافت ششمین محموله کمک مقابله با کرونا و تشکر از موسسه رابرت کخ آلمان

اما ماجرا زمانی بودار می‌شود که در بررسی سوابق موسسه رابرت کخ در می‌یابیم این موسسه اولاً یکی از مشارکت‌کنندگان اصلی در برنامه‌های WHO در اروپا است؛ ثانیاً همکاری‌های گسترده‌ای با USAID و UKAID دارد… (برای نمونه: اینجا، اینجا و اینجا) و البته فراموش نکنید هاملمن هم سابقه حضور در هر سه موسسه را دارد! (رجوع کنید به سوابق کاری وی در ابتدای گزارش)

همکاری موسسه رابرت کخ با UKaid و USAID
همکاری های مختلف موسسه رابرت کخ با UKaid و USAID
توییت هاملمن درباره محموله های مقابله با کرونا
توییت هاملمن درباره محموله های مقابله با کرونا و تشکر از WHO عراق، WHO منطقه شرق مدیترانه و دولت امارات متحده عربی

اما حالا که وجه ابهام‌برانگیز حضور هاملمن در ایران مشخص شد، بد نیست نگاهی دقیق‌تر به محموله کمک برای مقابله با کرونا که او در توییت‌های متعدد آنرا بازتاب داده بود بیاندازیم.

محموله کمک مقابله با کرونا

هاملمن برای تشکر از ارسال این کمک‌ها به صورت خاص سازمان‌های WHO Iraq، WHO شرق مدیترانه و دولت امارات را در توییت‌های خود (اینجا، اینجا و اینجا) منشن کرده و از آن‌ها بابت ارائه این کمک تقدیر نموده است. لذا در ادامه بررسی، به دنبال ردگیری این کمک‌ها در نهادهای نام برده رفتیم و در این جستجو به سند عجیبی از یکی منابع مالی WHO عراق برخورد کردیم. طبق این سند، عربستان سعودی، عنایت ویژه‌ای در سال‌های اخیر به نهادهای بین‌المللی حاضر در عراق، از جمله WHO دارد…!

کمک عربستان به سازمان های بین المللی حاضر در عراق
کمک ۵۰۰ میلیون دلاری عربستان به سازمان های بین المللی حاضر در عراق

این سند که مشخصا به کمک‌های عربستان به عراق در سال ۲۰۱۴ پرداخته است نشان می‌دهد سعودی‌ها در این سال مجموعاً ۵۰۰ میلیون دلار (نزدیک به ۷ هزار میلیارد تومان) کمک نقدی به تعداد زیادی از سازمان‌های بین‌المللی مستقر در عراق از جمله سازمان بهداشت جهانی (WHO) پرداخت کرده‌اند! (مشابه همین عدد، در گزارش کمک‌های عربستان به عراق در سال‌های بعد نیز دیده می‌شود؛ مثلا.)

جالب اینجاست که این سند به طور خاص به ۶۰ نفر «شریک منفذ» (شریک اجرایی) اشاره می‌کند و البته هیچ نامی از آنها نمی‌برد. اینکه این افراد چه کسانی هستند در این مقطع برای کشور ما اهمیت فراوانی دارد. آیا ممکن است دکتر هاملمن یکی از این افراد باشد؟!


پی‌نوشت ۱: درباره رده‌بندی‌ نظام های بهداشت و سلامت این گزارش و این نیز قابل تامل است. هرچند تفاوت نسبتا زیاد رتبه کشورها در هر یک از رده‌بندی‌ها با یکدیگر اعتماد به آنها را کاهش می‌دهد.

پی‌نوشت ۲: این گزارش صرفا گشت و گزاری در داده های آزاد سطح وب بوده است و در مقام محکوم کردن کسی نیست. هرچند فارغ از اینکه عمده بودجه سازمان بهداشت جهانی توسط امریکا، انگلیس، آلمان و فرانسه تامین می‌شود (و ساده لوحانه است که فکر کنیم این حجم از کمک مالی بی چشم‌داشت باشد) اما سابقه ای که از این نهاد در وقایعی چون ماجرای ورود خون های آلوده، در ذهن جمعی ایرانیان نقش بسته است اجازه نمی دهد بی تفاوت از مواضع این سازمان ها و افراد وابسته به آنها عبور کنیم.

برچسب ها

تیم پی

تخصصاً پیــــپِل چک!

نوشته های مشابه

‫۳ نظرها

  1. سلام علیکم
    کار ارزشمندی انجام دادید و می دهید . خدا قوت و دست مریزاد.
    در جایی باید توضیح مفصل تر بدهید که هدف usaid و ukaid چیست.
    قدری به مخاطب در استنتاج نهایی کمک کنید
    حجم مطالب از حدی فراتر رود حوصله مخاطب سر می رود
    جاهایی اشکال تایپی بود که در ویراستاری باید رفع شود : کلمه لینکدین اشتباه تایپ شده بود ک کلمه “دوما ” در فارسی اشتباه است لازم است گفته شود “ثانیا ” یا دوم اینکه …

    1. سلام
      نکاتی که فرمودید به تیم نویسنده منتقل شد. اشکالات نیز اصلاح گشت.
      سپاس از حسن توجه شما.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *